Afgelopen donderdag had ik een gesprek met mevrouw Iris van Bennekom van het ministerie van VWS.  Dat ging onder meer over de wijze waarop organisaties zich gedragen als gevolg van de huidige regelgeving. Ik gaf het voorbeeld van een mij bekende instelling die in 2008 een verlies had van € 5 miljoen in 2009 een winst van € 10 miljoen en er maar niet in slaagde een sluitende begroting voor 2010 op te stellen.

Ik heb uitgelegd dat dat m.i. komt doordat zorgorganisaties de neiging hebben om niet meer maar ook niet minder uit te geven dan het extern budget toelaat. Het kan wel beter, maar dan moet er naar het gevoel van de interne beslissers (te) veel moeite voor worden gedaan. Of het gaat ten koste van de kwaliteit. Of er worden gelden onthouden aan de zorg. U weet het wel.

Ik heb gepleit voor meer regelruimte in het overleg tussen de zorgaanbieders/ zorgondernemers en financiers. Of dat nu het zorgkantoor is of dat het om individuele zorgvragers gaat die een eigen budget inbrengen. Dat geeft mogelijkheden voor betere locale oplossingen. Omdat je in zo’n situatie met meerdere aanbieders kunt concurreren dan wel samenwerken, zal de drang om scherp te calculeren en efficiënt te werken fors toenemen. En natuurlijk niet aanbesteden. Er zijn veel betere methoden om tot goede afspraken te komen.

Mevrouw van Bennekom is zelf zorgbestuurder geweest. Ze herkende mijn verhaal en gaf aan dat er ook nog een ander reden is om aan het stelsel te sleutelen:  het moet allemaal met minder geld. Dat moet omdat er minder inkomsten zijn en meer ouderen en het kan omdat bijna heel Europa met veel minder geld zorg toekent.

In de toekomst zal er een verschraling van de AWBZ zorg optreden waarbij alleen de meest ernstig zorgbehoeftigen zorg krijgen. Alle anderen zullen dat voor een belangrijk deel zelf moeten financieren. Dat betekent dat er een echte markt komt waarbij de zorgvrager beslist over het aanbod en onderhandelt over de prijs. Dan ontstaan er echte mogelijkheden voor  zorgondernemers, vergelijkbaar met de meer commerciële onderdelen van de maatschappij.

En met een goede borging van de overheid van de belangen van de consument kan dat alleen maar voordelen voor iedereen opleveren.